Een toegankelijkheidsverklaring opstellen: zo doe je dat

Je hoort steeds vaker dat websites "toegankelijk" moeten zijn, en ergens tussen die regels duikt het woord toegankelijkheidsverklaring op. Moet jij die ook hebben? En zo ja: wat zet je erin als je site nog niet helemaal op orde is? Dit artikel legt in gewone taal uit wat er in een toegankelijkheidsverklaring hoort, voor wie hij verplicht is, welke hulpmiddelen bestaan en hoe je 'm actueel houdt. Zonder juridisch jargon, mét eerlijke nuance over wat je wel en niet hoeft te doen.

Wat is een toegankelijkheidsverklaring precies?

Een toegankelijkheidsverklaring is een pagina op je website waarin je uitlegt hoe toegankelijk je site is voor mensen met een beperking. "Toegankelijk" betekent hier: ook bruikbaar voor iemand die slecht ziet, doof is, alleen met het toetsenbord navigeert of een schermlezer gebruikt (software die tekst voorleest).

Het is geen keurmerk en geen certificaat. Het is vooral een eerlijk overzicht: dit hebben we op orde, dit nog niet, en zo kun je ons bereiken als je ergens tegenaan loopt. Volgens de rijksoverheid maakt een verklaring via een standaardmodel vier dingen duidelijk: de huidige status, de knelpunten, het verbeterplan en de contactgegevens (Digitoegankelijk.nl).

Waarom dat vierde punt telt: het idee is niet dat je site perfect is. Het idee is dat je transparant bent over waar je staat.

Is een toegankelijkheidsverklaring verplicht voor mijn bedrijf?

Dit is de vraag waar de meeste verwarring zit, dus even scherp. De formele toegankelijkheidsverklaring volgens het Nederlandse standaardmodel is wettelijk verplicht voor overheidsinstanties — het Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen en publiekrechtelijke instellingen. Dat volgt uit de Wet digitale overheid en het Besluit digitale toegankelijkheid overheid, dat al sinds 2018 geldt (Digitale Overheid).

Ben je een gewoon MKB-bedrijf met een bedrijfssite? Dan hoef je die specifieke overheidsverklaring niet te publiceren. Dat is de eerlijke waarheid, ondanks alle blogs die suggereren dat "elke website" er nu een moet hebben.

Een formele toegankelijkheidsverklaring volgens het Nederlandse model is primair een overheidsverplichting; commerciële bedrijven die onder de Europese toegankelijkheidswet vallen moeten wél toegankelijkheidsinformatie geven, maar dat is niet automatisch dezelfde verklaring.

En de Europese toegankelijkheidswet dan?

Sinds 28 juni 2025 is de European Accessibility Act (EAA) van kracht (Digitale Overheid). Die wet vraagt van bepaalde commerciële diensten dat ze toegankelijk zijn én dat ze daarover informatie verstrekken. Maar de EAA geldt niet voor iedereen. Onder de wet vallen onder meer webshops en e-commerce, bankdiensten en internetbankieren, telecom, e-books, ticketautomaten en personenvervoer.

Verkoop je online? Dan is de kans groot dat je eronder valt — al bouwt Ruberio zelf geen webshops. Heb je een brochure- of bedrijfssite zonder verkoopfunctie? Dan waarschijnlijk niet. Er is bovendien een uitzondering voor micro-dienstverleners: heb je minder dan 10 werknemers én maximaal 2 miljoen euro jaaromzet of balanstotaal, dan ben je voor diensten vrijgesteld. Beide voorwaarden moeten gelden. Meer over wie precies onder de EAA valt lees je in onze uitleg Is jouw website wettelijk verplicht toegankelijk?.

De kern: valt je site onder de EAA, dan geef je toegankelijkheidsinformatie — maar verwar dat niet met de overheidsverklaring. Het zijn twee verschillende dingen.

Wat moet er in een toegankelijkheidsverklaring staan?

Of je nu verplicht bent of het vrijwillig doet omdat je transparant wilt zijn, een goede verklaring bevat dezelfde onderdelen. Hieronder de vier bouwstenen, zelfstandig leesbaar.

WCAG, de norm die hier steeds terugkomt, staat voor Web Content Accessibility Guidelines — een internationale set richtlijnen voor toegankelijke websites. De EAA verwijst naar versie 2.1, niveau AA. Wil je zelf checken hoe je site ervoor staat, dan helpt onze WCAG-checklist voor het MKB je op weg met concrete controlepunten.

Het belangrijkste principe: een verklaring mag benoemen wat nog niet klopt. Sterker nog, dat hoort erin. Een verklaring die claimt dat alles perfect is terwijl dat niet zo is, is minder waard dan een eerlijke die zegt "we werken nog aan onze video-ondertiteling, af in Q4".

Welke hulpmiddelen en templates kan ik gebruiken?

Je hoeft dit niet vanaf nul te schrijven. Voor de overheidsvariant bestaat een officiële invulassistent: op toegankelijkheidsverklaring.nl doorloop je een webformulier stap voor stap, waarna je een gestandaardiseerde verklaring krijgt (Digitoegankelijk.nl). Ook al ben je als bedrijf niet verplicht die te gebruiken, het formulier is een prima kapstok om te zien welke informatie erin thuishoort.

Praktisch stappenplan:

1. Test je site eerst. Je kunt pas een eerlijke status geven als je weet waar de knelpunten zitten. Gratis tools als WAVE en axe DevTools sporen een deel van de problemen op.
2. Noteer de knelpunten die je vindt. Denk aan afbeeldingen zonder alt-tekst, formulieren zonder labels, te laag contrast.
3. Bepaal je verbeterplan. Wat los je zelf op, wat besteed je uit, en wanneer?
4. Schrijf de verklaring in gewone taal, met de vier onderdelen hierboven.
5. Zet 'm op een vaste, vindbare plek — vaak in de footer, net als je privacyverklaring.

Let op één ding: automatische tools vinden niet alles. Ze detecteren een deel van de problemen, maar zaken als toetsenbordnavigatie en een logische leesvolgorde moet je handmatig controleren. Reken je dus niet rijk op basis van één groene tooluitslag.

Hoe vaak moet ik mijn toegankelijkheidsverklaring bijwerken?

Een verklaring is een momentopname, en die veroudert. De richtlijn is duidelijk: werk je verklaring minimaal één keer per jaar bij, en verwerk tussentijdse wijzigingen meteen (Digitoegankelijk.nl).

Wat betekent dat in de praktijk? Verander je iets aan je site — een nieuwe pagina, een nieuw formulier, een verbouwing van de checkout — dan check je of je knelpuntenlijst nog klopt. En als je een knelpunt hebt opgelost dat in je verbeterplan stond, haal je dat eruit. Niets zo ongeloofwaardig als een verklaring die belooft "af in maart 2025" terwijl het inmiddels 2026 is.

Zet daarom een terugkerende herinnering in je agenda, bijvoorbeeld jaarlijks rond dezelfde datum. Werk je met een bureau dat je site onderhoudt, dan kun je dit meenemen in dat onderhoud. Bij Ruberio hoort het bijhouden van dit soort pagina's bij het reguliere website-onderhoud.

Eerlijk zijn loont: benoem wat nog niet op orde is

Veel ondernemers stellen een verklaring uit omdat hun site "nog niet perfect toegankelijk" is. Dat is precies de verkeerde reden om te wachten. De verklaring is er juist om te laten zien dat je ermee bezig bent.

Een verklaring die zegt "onze pdf-documenten zijn nog niet volledig toegankelijk; we zetten ze om vóór eind 2026" is sterker dan helemaal geen verklaring. Je toont dat je het probleem kent, serieus neemt en een plan hebt. Voor mensen met een beperking is dat waardevoller dan een gladde pagina die de knelpunten verzwijgt. En mocht je ooit onder toezicht komen, dan werkt aantoonbare goede wil in je voordeel — handhaving verloopt gefaseerd, met eerst een waarschuwing en herstelverzoek voordat er sprake is van boetes.

Kort samengevat

• De formele toegankelijkheidsverklaring is verplicht voor overheden, niet voor het gemiddelde MKB-bedrijf.
• Val je onder de EAA (webshop, financiële dienst, telecom, e-books, vervoer), dan moet je toegankelijkheidsinformatie geven — maar dat is niet automatisch de overheidsverklaring.
• In elke verklaring horen: status, knelpunten, verbeterplan, contact.
• Gebruik de invulassistent op toegankelijkheidsverklaring.nl als kapstok en test je site eerst met WAVE of axe.
• Werk 'm minstens jaarlijks bij en verwerk wijzigingen direct.
• Wees eerlijk over wat nog niet klopt — dat maakt je verklaring geloofwaardiger, niet zwakker.

Twijfel je of jouw site onder de EAA valt en wat er dan van je verwacht wordt? We denken graag met je mee, ook als het antwoord "dit hoef je niet te doen" is. Bekijk onze diensten of neem gerust contact op — vaste prijs vooraf, geen verrassingen achteraf.