Je kunt zelf veel doen aan digitale toegankelijkheid zonder developer: voeg alt-teksten toe, schrijf beschrijvende linkteksten, check je kleurcontrast op minimaal 4,5:1, ondertitel video's, maak PDF's toegankelijk en gebruik een logische koppenstructuur. Gratis tools als WAVE en axe DevTools scannen je pagina en tonen problemen in gewone taal.
Bijna één op de vier mensen in de EU had in 2024 een beperking (Eurostat, dec 2025). Toch is er waarschijnlijk niemand op je bedrijf ingehuurd om je website toegankelijk te maken. Het goede nieuws: veel van wat toegankelijkheid moeilijk maakt, kun je zelf oplossen. Zonder developer, zonder groot budget, met gratis tools. Hieronder tien concrete quick wins die je vandaag nog kunt oppakken.
Waarom zou je hier zelf mee aan de slag gaan?
Toegankelijkheid gaat over of iedereen jouw site kan gebruiken: iemand die slecht ziet, iemand die alleen met het toetsenbord navigeert, iemand die je video's zonder geluid bekijkt in de trein. In Nederland ervaart 12,7% van de mensen (12+) één of meer beperkingen in zien, horen of mobiliteit, en bij 75-plussers loopt dat op tot 33,1% (VZinfo/CBS-Gezondheidsenquête 2024). Dat is geen niche — dat is een flink deel van je bezoekers.
Sinds 28 juni 2025 is de European Accessibility Act (EAA) bovendien van kracht. Die verplicht bepaalde diensten — denk aan webshops, bankieren, telecom, e-books en vervoer — om te voldoen aan de norm WCAG 2.1 niveau AA (Digitale Overheid). Val je daar niet onder? Dan is toegankelijkheid nog steeds slim: betere UX, minder frustratie, meer mensen die je formulier afmaken. Of de EAA precies voor jou geldt, lees je in onze uitleg over de EAA.
Wat kan ik zelf doen zonder developer?
Het meeste toegankelijkheidswerk zit niet in de code, maar in de inhoud die jij aanlevert: teksten, afbeeldingen, links, video's, PDF's. Precies het deel waar jij als ondernemer over gaat. Hieronder de tien quick wins.
1. Voeg alt-teksten toe aan je afbeeldingen
Alt-tekst is een korte omschrijving van een afbeelding die voorgelezen wordt aan mensen die niet kunnen zien wat er staat. In je CMS (WordPress, Wix, Squarespace) is dat gewoon een invulveld bij elke afbeelding. Beschrijf wat er te zien is en waarom het relevant is: niet "IMG_2043", maar "Schilder van Uit de Verf brengt een muur in de woonkamer wit aan".
Puur decoratieve plaatjes (een sierlijn, een achtergrondfiguur) laat je juist leeg — dan slaat de voorleessoftware ze over. Alt-tekst overal opplakken maakt het niet beter.
2. Schrijf beschrijvende linkteksten
Vermijd "klik hier" en "lees meer". Iemand die met een screenreader door een lijst met links springt, hoort alleen de linktekst — losstaand van de zin eromheen. "Klik hier" betekent dan niets. Schrijf in plaats daarvan waar de link heen gaat: "bekijk onze prijzen" of "lees hoe onze werkwijze in 5 stappen eruitziet".
3. Check je kleurcontrast
Lichtgrijze tekst op een witte achtergrond ziet er strak uit, maar is voor veel mensen slecht leesbaar. WCAG stelt eisen aan het contrast tussen tekst en achtergrond:
| Type tekst | Vereist contrast (niveau AA) |
|---|---|
| Normale tekst | 4,5:1 |
| Grote tekst (≥18pt, of ≥14pt vet) | 3:1 |
| Verbeterd (niveau AAA) | 7:1 |
Bron: getwcag.com. Je checkt dit gratis met de Colour Contrast Analyser van TPGi of via een online contrastchecker. Je vult twee kleurcodes in en ziet meteen of je slaagt. Zakt je tekst onder 4,5:1? Maak 'm donkerder.
4. Zet ondertiteling onder je video's
Ondertiteling helpt niet alleen doven en slechthorenden — 3,8% van de Nederlanders ervaart een hoorbeperking (VZinfo/CBS 2024) — maar ook iedereen die zonder geluid kijkt. YouTube genereert automatisch ondertitels; die kun je daarna bijwerken in de editor, want de automatische versie zit vol fouten. Upload je video zelf? Voeg dan een ondertitelbestand (.srt) toe of brand de ondertitels in de video zelf.
5. Maak je PDF's toegankelijk (of vervang ze)
Een PDF die je even snel exporteert uit Word of Canva is vaak één grote afbeelding voor een screenreader: onleesbaar. Wil je toch een PDF gebruiken?
- Exporteer vanuit een programma dat "tagged PDF" ondersteunt (Word: Opslaan als > PDF, met de optie "Documentstructuurtags voor toegankelijkheid" aan).
- Gebruik echte koppen en lijsten in het bronbestand, geen los opgemaakte tekst.
- Voeg alt-tekst toe aan afbeeldingen in het document.
Vaak is het simpelste antwoord: zet de informatie gewoon als gewone webpagina online in plaats van als download. Een webpagina is standaard toegankelijker dan een PDF.
6. Gebruik een logische koppenstructuur
Koppen (H1, H2, H3) zijn niet alleen opmaak — ze vormen de inhoudsopgave waarmee screenreader-gebruikers door een pagina navigeren. Gebruik precies één H1 (de titel), daaronder H2's voor de hoofdonderdelen en H3's voor subpunten. Sla geen niveaus over en gebruik een kop niet alleen omdat je tekst groter wilt. In de meeste CMS'en kies je dit via het opmaakmenu.
7. Zorg voor duidelijke formulierlabels
Bij elk invulveld hoort een zichtbaar label dat gekoppeld is aan het veld — "E-mailadres" boven of naast het vakje, niet alleen als grijze tekst in het vakje (die verdwijnt zodra je begint te typen). De meeste formuliertools regelen dit als je gewoon het labelveld invult. Test het even: kun jij zelf zien wat elk veld wil, ook halverwege het invullen?
8. Test alles met je toetsenbord
Klap je muis dicht en probeer je belangrijkste pagina te bedienen met alleen de Tab-toets (naar het volgende element), Enter en de pijltjes. Kom je bij elke link, elke knop en elk formulierveld? En zie je waar je "staat" — een zichtbaar kadertje of accent rond het actieve element? Die zichtbare focus is aangescherpt in WCAG 2.2 (W3C, okt 2023). Werkt iets alleen met de muis, dan sluit je een groep gebruikers buiten.
9. Draai een gratis scan
Tools als WAVE (van WebAIM) en axe DevTools (een browserextensie voor Chrome en Firefox) scannen je pagina en markeren problemen: ontbrekende alt-teksten, te laag contrast, foute koppenvolgorde. Je hoeft geen code te kunnen lezen; je krijgt een lijst in gewone taal (accessibleMinds).
Automatische tools vangen alleen een deel van de problemen. Ze zien geen onlogische leesvolgorde of onbruikbare toetsenbordnavigatie — daarvoor blijft handmatig testen nodig.
Zie een scan dus als startpunt, niet als eindstreep.
10. Trap niet in de "overlay-widget"
Je ziet online veel aanbieders die beloven je site "in één klik conform" te maken met een accessibility-overlay of -widget: een knopje dat een menu opent met knoppen voor groter lettertype, meer contrast, enzovoort. Toegankelijkheidsexperts raden deze overlays breed af. Ze verhullen structurele problemen in plaats van ze op te lossen, en veel screenreader-gebruikers ervaren ze juist als hinderlijk. Een overlay is geen vervanging voor de tien punten hierboven.
Waar begin je als je weinig tijd hebt?
Doe je niet alles tegelijk, pak dan deze drie eerst — ze raken de meeste bezoekers met de minste moeite:
- Kleurcontrast checken en fixen. Eén middag werk, effect op elke pagina.
- Alt-teksten bij je belangrijkste afbeeldingen. Begin bij je homepage en dienstenpagina's.
- Linkteksten opschonen. Zoek op "klik hier" en "lees meer" en herschrijf ze.
De rest volgt daarna. Toegankelijkheid is geen project met een deadline maar een gewoonte: elke nieuwe pagina, elke nieuwe afbeelding meteen goed doen.
Levert dit ook iets op voor je vindbaarheid?
Deels. Er zit overlap tussen toegankelijkheid en SEO — nette koppenstructuur, beschrijvende teksten en semantische opmaak helpen zoekmachines je pagina te begrijpen (Deque). Maar wees eerlijk over de grenzen: volgens Google is alt-tekst primair bedoeld voor toegankelijkheid, niet als rankingtruc, en semantische HTML is geen directe rankingfactor (Search Engine Journal). Het echte voordeel is indirect: een site die voor iedereen prettig werkt, houdt bezoekers langer vast en laat ze vaker hun doel bereiken. Meer daarover lees je in waarom een toegankelijke website ook beter rankt.
Wanneer schakel je alsnog hulp in?
De tien punten hierboven kun je zelf. Maar sommige dingen zitten écht in de bouw: de onderliggende HTML-structuur, de manier waarop menu's en pop-ups met een toetsenbord werken, de leesvolgorde van je code. Loop je daar tegenaan, of val je onder de EAA en wil je zeker weten dat het klopt, dan is het verstandig om er een bureau naar te laten kijken.
Bij Ruberio bouwen we websites voor het Nederlandse MKB met toegankelijkheid en vindbaarheid vanaf dag één ingebakken — één vaste prijs vooraf, geen lock-in, en je bent zelf eigenaar van je domein en content. Wil je weten wat een nieuwe of verbeterde site kost? Reken het uit op onze prijzenpagina of neem gerust contact op voor een eerlijk advies. Geen verplichting, wel duidelijkheid.
Veelgestelde vragen
Ruben bouwt en ontwerpt de websites bij Ruberio en is verantwoordelijk voor techniek, SEO en AI-vindbaarheid. Hij schrijft over wat écht werkt voor MKB-websites.